دایره مینا

منتخب آثار دکتر حمید رضا ابراهیم زاده

دایره مینا

منتخب آثار دکتر حمید رضا ابراهیم زاده

دایره مینا

منتخب مقالات،یادداشتها وآثار پژوهشی واجتماعی حافظ ومترجم قرآن کریم و نهج البلاغه، شاعر و خوشنویس، جامعه شناس و پژوهشگر حوزه جامعه و رسانه؛ استاد دانشگاه دکتر حمیدرضا ابراهیم زاده

بایگانی

۱ مطلب در دی ۱۴۰۴ ثبت شده است

چالش تهیه کتاب و کتاب فروشان بد اخلاق

سه شنبه, ۳ دی ۱۴۰۴، ۱۱:۳۵ ق.ظ

چالش تهیه کتاب و کتابفروشان بد اخلاق

باتوجه به اهمیت مطالعه برای روشمندی در افزایش سرانه مطالعه، بحث های متعددی در مجامع علمی و کلاسها صورت گرفته است.

تهیه کتاب که به عنوان یک ابَر عنصر و ابَر محصول مقتدر فرهنگی و آموزشی مطرح است به موضوعی بسیار چالش برانگیز برای اهل مطالعه و پژوهشگران و دانشجویان تبدیل شده است.

یکی از دانشجویان ارشد ما پرسیده است چرا اغلب کتابفروش ها که از آنها انتظارات رفتار فرهنگی و انعطاف می رود بد رفتاری می کنند؟

چه عواملی باعث می شود در بازار کالای مصرف فرهنگی پرخاش و خشونت کلامی کاسبکارانه کتابفروشان واقلام مصرف فرهنگی بیشتر از بقیه کاسب ها به چشم بیاید؟

باید گفت؛

نخست کتابفروش را باید کاسب و بازاری دید که علاوه بر صرف وقت ومال خود مکان و زمانی را برای ارائه خدمات و کالاهای مصرف فرهنگی در نظر می گیرد و باید تابع شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه باشد.

سپس کتابفروش و صنف فروشندگان اقلام مصرف فرهنگی راباید از زمره فرهنگیان دانست که با ذوق وشوق زائد الوصفی در بازار فرهنگی کالاهای خود را عرضه می کنند، و شناخت نسبتا بالایی از کالای خود دارند ،برای ارائه هویت کالای خود تابع قوانین تجاری نیز هستند.

از سویی دیگر؛

کتابفروشان قربانیان بازار فرهنگ و با هویت فرهنگیان کاسبکار جا افتاده اند

که باید رفتار فرهنگی داشته باشند و توقعی جز این ازآنها نمی رود!

اما در پروسه ی رفتار اقتصادی باید پول مکان اجاره و آب و برق وکارگری خودشان را هم برای خرید و فروش و ارائه خدمات فرهنگی در نظر بگیرند و به موازات آن روحیات فرهنگی خود را نیز ابراز کنند.

اما چون در شلخته بازار اقتصاد کشور وجامعه قیمتها جابجا شونده و روزانه و متغیر است سیاست های حاکم بر بازار های اقتصادی برآنها نیز تاثیر می گذارد .

بعضی از محلات و خیابانها و فروشگاهها اجاره شان بالاتر از جاهای دیگر است.و در این شغل برایشان قیمت های عامه پسند نمی صرفد و تا حد ممکن بر روی قیمت کالامی کشند که البته کار منصفانه و درستی نیست.

اما چرااغلب شاغلین به شغل فروش کالای مصرف فرهنگی  روحیات پرخاشگرانه ای دارند؟

 تردیدی نیست که کتابفروشی و فروشندگی نوشت افزار  شغل بسیار آبرومندانه و مطابق با نیازهای اجتماعی فرهنگی جامعه و مردم است.

بی گمان اگر صنف کتابفروشان و اقلام فرهنگی خود را از بازار حذف یا پنهان کنند بازار به هم می ریزد.

بااین حال اغلب کتابفروشان با دغدغه فرهنگی و هنری زندگی کرده اند و سوابق و تحصیلاتی هم داشته اند وبا آن سر پرشور بجایی نرسیده اند و نهایتا کتابفروش شده اند . وحتی مجبور شده اند برای امرار معاش در کنار معابر بساط های کتابفروشی پهن نموده و بااین شگرد اقدام به خدمات فرهنگی نمایند.

از دیر باز پیشینیان این صنف کتابهایی که وقتشان رابرای آن تلف کرده اند را می فروختند و به مرور این رفتار در آنها نهادینه شده و به هم‌منتقل گردید انگار عضوی از بدنشان را می فروخته اند.

بااینحال سرخوردگی مالی واقتصادی و علاقه به کتاب باعث پرخاشگری غیر ارادی برخی از آنها نیز گردیده است.

واز سویی دیگر بالا رفتن قیمت اقلام فرهنگی همچون لوازم تحریر وکاغذ و هزینه های جانبی چاپ آن با وجود خرید قبل و حبس کالا به قیمت جدید بعضا به صرفه نیست زیرا باید با قیمت بیشتری کالای جدید تری را بخرند و برای فروش عرضه کنند و ناامنی در سرمایه گذاری و ناترازی در امنیت معامله و قیمت ها و تورم در رفتارشان تاثیر می گذارد.

ازاین رو آنها در پارادوکس بزرگ شبه ریاکارانه ای غرق می شوند که هم باید ادا و ادعای  فرهنگی داشته باشند و هم  روحیه کاسبکارانه و بازاری.

و پیرو این جریان اخلاق و روحیاتشان باهم درتضاد می افتد و خود درگیری های شان در قامت کاسبان همیشه معترض و همیشه گله مند ظهور می کند...

ازاین رو علاوه بر حمایت از صنف کتابفروشان باید یکی از مهمترین دغدغه های صنفی باشد و نظارت جدی نیز براین امر صورت پذیرد.

تا کتاب و محصولات فرهنگی با منصفانه ترین قیمت به دست مصرف کننده برسد و فرهنگ مطالعه در بین مردم تقویت و ماندگار شود.

اگرچه نهاد کتابخانه های عمومی کشور سهم بزرگ وبسزایی را در جلب مردم برای مطالعات سودمند و روشمند دارد ولی بازار کتاب با بروز رسانی در نشر و ارائه و توزیع کتاب های جدید الانتشار خود را رقیب جدی کتابخانه های عمومی کشور می داند و این رقابت می تواند فرصتی برای رویکرد مردم و اقشار نیازمند به مطالعه در هر نوع از طبقه اجتماعی به سمت و سوی بالا بردن سرانه مطالعه مطابق با برنامه های نهاد کتابخانه های عمومی در شهرها و روستاها باشد! 

از سویی دیگر لزوم تجهیز کتابخانه های عمومی به ویژه کتابخانه های ارشد شهرستان ها و مناطق خاص به کتاب های به روز و پر مخاطب انکار ناپذیر است. کتابخانه های عمومی باید بتوانند توقع اعضا را در ارائه عنصر کتاب های جدید وپر کاربرد برآورده سازند. تا جامعه بتواند با فراغت از چالش تهیه کتاب به سمت کتابخوانی و افزایش بهروری از مطالعات پیش برود.

 

 

والی الله المصیر

حمیدرضا ابراهیم زاده 

دوم دی ماه ۱۴۰۴ 

 

 

تمامی حقوق مربوط به این اثر در انحصار مولف محفوظ می باشد

 

  • حمیدرضا ابراهیم زاده