دایره مینا

منتخب آثار دکتر حمید رضا ابراهیم زاده

دایره مینا

منتخب آثار دکتر حمید رضا ابراهیم زاده

دایره مینا

منتخب مقالات،یادداشتها وآثار پژوهشی واجتماعی حافظ ومترجم قرآن کریم و نهج البلاغه، شاعر و خوشنویس، جامعه شناس و پژوهشگر حوزه جامعه و رسانه؛ استاد دانشگاه دکتر حمیدرضا ابراهیم زاده

بایگانی

این حرفهای مادرانه

شنبه, ۲۶ بهمن ۱۳۹۸، ۰۳:۳۵ ق.ظ

 

 

هوالعزیز

 

زهرای اطهر مام مهر و آفتاب  کائنات است.

الگو ی نجیب و اسوه ی منحصربه فردی که می تواند درهمه ی  دوران نگین توسعه و محور بنیادین  قلمرو توسعه با مدل جامعه ی فاطمی باشد.

کلمات کلیدی:

فاطمه ی زهرا . کرامت زن. عفاف وحجاب.مادر هستی بخش. هویت ایرانی. نجابت. متانت. وقار

دراین نگاه به   بصورت نثر  به گوشه ی ای ازپرتو مهرافروز  بانوی آفتاب می پردازم.

وعنوان آن را " این حرف ها " گذاشته ام:

-           حرف اول زندگی

مروری کوتاه برای معرفی زندگی حضرت  مادر

-   حرف وصل

     ازدواج

     مهریه

    زن مجلای جلال وجمال الهی است

-     حرف بخشش

سیره ی زهرای اطهر در شوهر داری

سیره زهرای اطهر درتوجه به مستمندان

سیره ی زهرای اطهر درپرورش شیعه ی آگاه

حرف عفاف این بود

باورها

باورهای بارورشده اساس توسعه است

باورهای جامعه ی شیعی سترون نمی شود مگر گریز ازدلدادگی به اهل بیت.

      عفت . نجابت. وقار . متانت زن

              هویت جامعه ی ایرانی برای توسعه پذیری

           نقش باورها در مدل پیشرفت ایرانی اسلامی

- حرف حساب 

           سر دلبران ازنگاه دیگران

           روایاتی از آفتاب ومهتاب  پدر و دختر

-      حرف نجوا

حرف زمین/ شعر سپید

دلگویه با مادر

-   حرف آخر

ازآسمان گفتن سزاوار من است /شعرسپید

اشاره شده است.

 

با نام ویاد خدا و با درود به رسول محبت وخاندان وسلاله ی  پاکش.

رسول خدا  پیامبرکرامت  انسان است که هویت فاخر  انسان را  کرامت بخشود  (سوره ی اسرا -70)

و براین رسالت خداوند بربشریت آن دوران و پس ازآن  منت گذاشت :

 لقد منّ الله إذ بعث فیهم رسولاً من أنفسهم یتلوا علیهم آیاته و یزکّیهم و یعلّمهم الکتاب و الحکمة و إن کانوا من‏قبل لفی ضلال مبین (سوره آل عمران-164)

حبیب نجیبی که برای تکامل وپویایی انسان شوق فراوان داشت. (سوره توبه -128)

 هو الحبیب الذی ترجی شفاعته لکل هولٍ من الأهوال مقتحم

اوهمانی است که دخترش فاطمه ی عالمتاب  رمز آفرینش گیتی شد و در کائنات   که مظهر ونشانه ی مهر و نجابت خداست.

حرف اول / زندگی

بانوی آفتاب . خاتون دوسرا

فاطمه ی زهرا (س)

روزی که او به دنیا آمد.

وزنه ی  سنگین حضورش هستی و عالم ایجاد را بر آن داشت که به موهبت این ولادت بر خود ببالد.

دنیای ما خاکیان فقط هیجده سال  حضورنازنینش را تاب آورد.

و از آن پس ناگزیر شد وجود نازنین او را به افلاکیان واگذارد.

آن هنگام که بی‌خردان بر پیامبر عیب می‌جستند که او را پسر و یا فرزندی نیست تا کفایت او وامتش را بکند،

 پروردگارِکوثر او را کفایت همه‌ی عالمیان قرار داد و در دیوان عاشقانه‌اش نوشت:         

انا اعطیناک الکوثر...

عطیه‌ای گرانبها و جاودانه ای که جهان را مسحور نگاه زیبای خویش فرمود.

 و منت خدا برای جهانیان شد.

کائنات او را بانوی دو سرا و صاحب حوض کوثرمی‌شناسد و پدر کریم و ارجمندش که پیامبر خاتم است، او را پاره تن خویش خوانده است.

((حورای انسیه )) از زمره‌ی بانوانی است که خداوند برایش بهترین لطیفه‌ها را قائل شده است.

 و همه ملائک و قدسیان را به حضور چنین عطیه‌ای فرشته‌خو نوید داده و منت گزارده است...

بی‌تردید آزردن زهرای اطهر آسیب رساندن به خدا و رسولش است و محبت کردن و مهرورزی به او شاد کردن قلب خدا و رسولش است.

از بزرگترین آموزه‌های عمومی حیات کوتاه آن بانوی بزرگ، اشاره به بخشش لباس عروسی خود به مستمندی درمانده بود.

 که  پرسیدند چرا این لباس زیبای عروسی را بخشودی ؟

فرمود: دوست داشتنی ترین متاعم را بخشیدم، که خداوند مرا به آن امر فرمود .

لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّىٰ تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَمَا تُنفِقُوا مِن شَیْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِیمٌ .

 دوست داشتنی‌هایتان را ببخشید ...(92 آل عمران).

* ایشان می فرمود:

خَیْرٌ لِلِنّساءِ انْ لایَرَیْنَ الرِّجالَ وَلایَراهُنَّ الرِّجالُ. 

بهترین چیز براى حفظ شخصیت زن آن است که مردى را نبیند و نیز مورد مشاهده مردان قرار نگیرد.

(بحارالا نوار: ج 43، ص 54، ح 48.)

الْزَمْ رِجْلَها، فَإنَّ الْجَنَّةَ تَحْتَ اقْدامِها، و الْزَمْ رِجْلَها فَثَمَّ الْجَنَّةَ. 

 همیشه در خدمت مادر و پاى بند او باش ، چون بهشت زیر پاى مادران است ؛ و نتیجه آن نعمت هاى بهشتى خواهد بود.

(کنز العمّال : ج 16، ص 462، ح 45443.)

فاطمه کیمیای حیای حیات وتاج آفرینش است

ولادت

بانوی مکرم اسلام حضرت زهرای  مرضیه  در شهر مکه ودر روزبیستم جمادی الثانی سال پنجم بعثت از دامن مادر پاکدامنش خدیجه چشم به جهان گشود

حرف وصل

صادقانه باید گفت:

زن مجلای درک جمال وجلال الهی است. زنان قوه ی خیال برتری دارند

زن را باعقل خود درگیر نکنید و از زن پیروی ازعقل نجوئید.

زیرا عقل ازعقال می آید ومعنای آن لجام وافسار و نگهبان وبازدارنده ازاحساس است

احساسات زنان بازدارنده پذیر نیست وشاید ازاین رو ست که می گویند ناقص العقل.

یعنی احساس و محبت زن  افسار پذیر نیست.

اگرازین زاویه  به این جمله بنگریم دیگر این واژه اهانت وهتاکی نیست.

لذا زن شرافت ونجابت خود راازخدا گرفته است ونه از مردها وشغل وشهوت و...

شعور زن باعث شد تا خداوند اورا  زایندگی ومادری هدیه کند

زن اصالتا ایثارگر وبا محبت است و برای دلخوشی هایش فدا می شود.بدون اینکه ازعقوبتش بهراسد.

زن آینه جمال و مهر خداست.ازاین رو زن خدای عشق واحساس وطراوت است.

و زن تنها مرجع فهم انسان ازدرک مهرورزی است که او رابه حضرت مهر پیوند داده است.

مهر همان بسم الله الرحمن الرحیم  است که به کابین  خوبی های زن  می بندند.

حال شما بگوئید قیمت وبهای این مهر چقدر است؟

مهر زن را باید عند المطالبه وناگفته وناخواسته داد.

زیرا مهریه هرگز قهریه نیست....

پس اگر مهرورزی ومهر زن را بی واهمه دیدید بدانید رحمتی برایتان  هدیه شده است...

 و فاطمه ی خدا این گونه با ولی خدا  ازدواج می کند

وصلت فرخنده وبابرکت ایشان درروز اول ذیحجه سال دوم هجری  با امام علی (ع) برگزارگردید

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود:

 اگر علی نبود، فاطمه همتایی نداشت.

بدین ترتیب بود که مقدمات ازدواج آسان  وآسمانی  آنها فراهم شد.

حضرت فاطمه (علیها السلام) با مهری اندک (پانصد درهم بود که هر درهم معادل یک مثقال نقره بود:هر مثقال 18 نخود است که  برابر با ۳۳٫۳۳ مثقال طلای امروز است.این مهریه تقریبا برابر با ۱۴ سکه بهار آزادی می شود)

( بحار الانوار، ج‏43، ص 94; کشف الغمة، ج‏1، ص‏359)

 ثمره این ازدواج مبارک، 5 فرزند به نامهای حسن، حسین، زینب، ام کلثوم و محسن بود

حرف حساب

  خوشتر آن باشد که سر دلبران گفته آید در حدیث دیگران . مولانا

 رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)، بارها و بارها فاطمه (علیها السلام) را ستود و از او تجلیل نمود.

در  بسیاری از مواقع می‌فرمود: "پدرش به فدایش باد" و گاه خم می‌شد و دست او را می‌بوسید.

به هنگام سفر از آخرین کسی که خداحافظی می‌نمود، فاطمه (علیها السلام) بود و به هنگام بازگشت به اولین محلی که وارد می‌شد، خانه او بود.

 همه ی حدیث دانان و مسلمانان از هر مذهب و با هر عقیده‌ای، این کلام را نقل نموده‌اند که حضرت رسول می‌فرمود:

 "فاطمه پاره تن من است هر کس او را بیازارد مرا آزرده است."

از طرفی دیگر، قرآن کریم پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) را از هر سخنی که منشأ آن هوای نفسانی باشد، بدور دانسته و صراحتاً بیان می‌دارد که هر چه پیامبر می‌فرماید، سخن وحی است. پس می‌توان دریافت که این همه تجلیل و ستایش از فاطمه (علیها السلام)، علتی ماورای روابط عاطفی مابین پدر و فرزند دارد.

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز خود به این مطلب اشاره می‌فرمود. گاه در جواب خرده ‌گیران، لب به سخن می‌گشود که خداوند مرا به این کار امر نموده و یا می‌فرمود: "من بوی بهشت را از او استشمام می‌کنم."

در قرآن  از فاطمه وذریه ی طاهرینش به نزدیکان وقربی یاد شده است .

محبت به زهرای اطهر ومعصومین (ع) توصیه ی اکید خداوند است که فرمود:

قل لا اسئلکم علیه اجرا الا الموده فی القربی (سوره شورا آیه23)

حرف ما این بود

که روزی رسول خدا فرمود:

 هرکس مردم را ازاین دعا باخبرکند درگرفتاریهایش گشایش می یابد

سبحان الله یا فارِجَ الـهـمِّ  یا کاشِف الغــمِّ فرِّج هَمّی وَیــسِّر امری وارحم ضعفی وقَـلِّه حیلتی وارزقنی مِن حیث لا احتسب یارب العالمین

رسول خدا از دخترسش حضرت زهرا پرسیدند:

به من بگوئیدچه چیزی برای زنان بهتراست؟

حضرت زهرا(س) فرمودند:

آن که مردان رانبینند ومردان هم آنان را نبینند

رسول خدا به وجدآمدند وفرمودند:

براستی که فاطمه پاره ای از من است .(کنز العمال ح46012-مستدرک الوسائل ح 16741- بحار الانوارج103 ص239)

حرف بخشش

بخشش پیراهن در شب عروسى

  حضرت على (علیه السلام) از همسرش فاطمه (سلام الله علیها) به هنگام رحلتش پرسید: در این دستمال بسته چیست ؟

آن را گشود، دید پارچه اى ابریشمى و سبز است و در آن پارچه کاغذ سفیدى است که بر روى آن چیزهایى نوشته شده و نور از آن مى درخشد،

فرمود: اى ابوالحسین !

هنگامى که پدرم مرا به همسرى تو در آورد، در شب عروسى دو پیراهن داشتم ؛ یکى نو و دیگرى کهنه و وصله دار.

سر نماز بودم ، کسى در زد و سائلى از پشت در مى گفت :

اى خاندان نبوت و معدن خیر و جوانمردى ! مردم عادت دارند که براى خوردن به منازل عروسى بروند، چون براى عموم مردم غذا آماده است .

اگر شما پیراهن کهنه اى دارید، من نیازمند آن مى باشم ؛ زیرا مردى فقیرم . اى خاندان محمد! فقیر شما برهنه است .

من پیراهن نو خود را برداشته و به او دادم و لباس کهنه را پوشیدم .

صبح که با لباس کهنه در حضور تو بودم ، رسول خدا(صلى الله علیه و آله و سلم ) بر من وارد شد و فرمود:

دخترم مگر تو لباس نو نداشتى ، چرا آن را نپوشیدى ؟

گفتم :

اى پدر! آن را به سائلى صدقه دادم .

فرمود:

بسیار کار خوبى کردى ، اگر به خاطر شوهرت لباس نو را خودت مى پوشیدى و لباس کهنه را صدقه مى دادى ، در هر دو حالت توفیق شامل تو مى شد.

عرض کردم :

اى رسول خدا! به تو هدایت یافته و به تو اقتدا کردیم ؛ هنگامى که با مادرم خدیجه ازدواج کردى ، هر آنچه را که به تو داده بود، در راه خدا انفاق کردى تا حدى که سائلى به تو رسید و تو پیراهن خود را به او دادى و حصیر بر خود پوشیدى .

جبرئیل نازل شد این آیه را آورد: و لا تبسطها کل البسط فتقعد ملوما محسورا (اسرا29).

رسول خدا(صلى الله علیه و آله و سلم ) گریست و مرا به سینه اش ‍ چسباند، جبرئیل نازل شده و گفت :

خداوند سلام رسانده و مى فرماید:

به فاطمه سلام برسان و به او بگو، هر چه مى خواهى طلب کن و اگر هر آنچه در آسمان و زمین است بخواهى به تو داده خواهد شد.

به او بشارت بده که من او را دوست مى دارم .

به من فرمود:

دخترم ! پروردگارت به تو سلام رسانده ، مى گوید: آنچه مى خواهى طلب کن .

عرض کردم :

پدرجان ! لذت خدمتگذارى او مرا از سؤ ال کردن از او بازداشته است ، من نیازى جز نگاه کردن به چهره بزرگوارانه او در بهشت برین ندارم .

فرمود: دخترم ! دستهایت را بالا بیاور. من دستهایم را بالا بردم و حضرت نیز دستهایش را بالا برده و گفت :

خداوندا! امتم را ببخشاى ، و من آمین مى گفتم .

جبرئیل پیامى از سوى خداوند متعال آورد که خداوند مى فرماید:

من آن عده از گنهکاران امت تو را که در دلشان محبت فاطمه و مادرش و شوهرش و فرزندانش را داشته باشند، بخشودم .

فرمود:

من در این باره سندى مى خواهم .

خداوند به جبرئیل دستور داد دیبایى سبز و دیبایى سپید بیاورد که بر روى آن نوشته شده است :

 کتب ربکم على نفسه الرحمه (انعام54).

جبرئیل و میکائیل و حضرت رسول (صلى الله علیه و آله و سلم ) بر آن گواهى داده و امضا کردند.

حضرت فرمود:

دخترم این نوشته در این بسته است ، روز وفاتت که رسید، وصیت کن در قبرت بگذارند.

روز قیامت که مردم سر از قبر بردارند و گنهکاران مسلم و حتمى شدند و آنان را به سوى دوزخ بکشانند، این امانت را تسلیم من کن تا آنچه را که خداوند بر من و تو ارزانى داشته ، از خداوند بخواهم . تو و پدرت براى جهانیان رحمت هستید.

(الوقایع والحوادث، ملبوبی، ج۴، ص۱۸۶.)

حرف عفاف 

حرف عفاف این است که فاطمه  ی زهرا  بانوی صواب  بود که عفاف را وقار و ونجابت خود می دانست وحجاب را تاج بندگی می شمرد.

درنگاه حضرت کوثرحجاب زندان نیست. بلکه وقار است.

زن مرد نبیند ومردهم اورا یعنی همه ی عفاف زن درحیایش  غوطه ورشود ...

حجاب زندان نیست.

زندان حصاری است که براثر تخلف وبه منظور تنبیه وترمیم فکر ورفتار  به دورآزادی های فردی افراد کشیده می شود تا ویروس زشتی ها از فرد خارج شود وقرنطینه ای است که اجازه تعرض را به بدی ها وافشا وانتشارآن درجامعه  نمی دهد....

اما حجاب کاملا متفاوت و متعارض با زندان سیار است.

حجاب محدودیت نیست.بلکه مصونیت است.

اگر شکلات از زرورقش خارج شود از گزند میکروب ومگس مصون نمی ماند.

وتبعا قابل اعتنا واستفاده  نیست ومزاحمت وفساد برای سلامتی شکلات وشیرینی را معمول  می سازد.

باید جنبه مثبت قضیه را دقت کرد ونیمه پر این ظرف  بلور را با دقت وانصاف نگریست

گمان نکنم حفاظت از فرد  ، محدود کردن ومسدود نمودنش ترجمه شود.

محافظین افراد وشخصیت ها ، زندانبانان آنها نیستند .

پیرو این نگاه درمی یابیم که حجاب بر وزن حفاظ است. که مصونیت از تزاحم معنا می دهد.

منتهی من نگاهم این است که عفاف مقدم است برحجاب.

کسی که نجابت وعفت وشرافت و متانت ووقار را درک نمی کند حجابها پشت حجاب می ماند وهرگز چیزی درست نمی شود.

بعدازفهم ودرک حریم عفاف، حجاب بسیار  بسیار ارزشمندتر است .اگرچه حجاب به تنهایی خود می تواند باعث مصونیت هم باشد.

حجاب وعفاف مختص به زن وپوشش ایشان نیست.

 در مقام مقدم ،ابتدا آقایون باید مواظب نگاه  وتوقع خود باشند و همینطورمواظب عفت کلام وجلوه گری های خودشان باشند.

قُلْ لِلْمُؤْمِنینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِکَ أَزْکی لَهُمْ  (سوره ی نور آیه 30)

 وسپس خانم ها هم مواظب عفت کلام. عفت پوشش وعفت جلوه گری و عفت توقعات درونی خود باشند

وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدینَ ...( سوره  نور آیه 31)

گمانم حد معروف حجاب هم ازجانب  طرفین رعایت شود ؛ مشکل  چشم چرانی. تجاوز. خیانت وطلاق و...خیلی خیلی کمتر می شود

در نگاه زهرای اطهر رابطه ی رعایت عفاف وحجاب با کاهش افسردگی و جرائم کاملا نزدیک ومتقابل است.

چشم انداز پیشرفت جامعه ی ایرانی در واقع از باورهای  حاکم بر جامعه سرچشمه می گیرد.

باورهای ارزشمند جامعه ی ما پشتوانه ای به وسعت قرآن وسیره ی اهل بیت دارد

باورهای ما فاطمه ی زهرا دارد

باورهای ما سیره ی کوثر دارد

مدل والگوی توسعه ی  ما بدون  تکیه بر باورهای فاطمی وعلوی  سترون و نابارور خواهد ماند.

جامعه ی ایرانی جامعه ی پویا  و شرافتمندی است که در آن  نجابت و وقار ومتانت جریان دارد.

درجامعه ی ایرانی

پندار نیک وگفتار نیک ورفتار نیک  یک اصل برای حقوق  شهروند شرافتمنداست.

 کرامت انسان محورهمه ی آموزه های قرآن واهل بیت است

که فرمود :

 و لقد کرمنا بنی ادم و حملناهم فی البر و البحر و رزقناهم من الطیبات وفضلناهم علی کثیر ممن خلقنا تفضیلا  ( اسرا-70)

کرامت وهویت انسان به تعالی باورهای او می درخشد

 کرامت وهویت ایرانی آزادگی وعزت و عفت و وقار ونجابت است.

 به فرموده ی رهبر انقلاب :

«حجاب برای زن، به معنای ذلت نیست؛ بلکه به معنای عصمت و حفظ زن است و نه فقط عصمت و حفظ زن، بلکه عصمت و حفاظت زن و مرد هر دوست.حجاب به معنای چادر نیست؛ اما چادر در نزد ما ایرانی ها که زن های ما از قدیم داشتند، بهترین نوع حجاب است»

حجاب لباس  نجابت وشرافت است .

ومن  گمان می برم کلاس ایرانی بودن در وقار ونجابت وشرافت و متانت وعفت وعزت وآزادگی اوست.

حرف نجوا   و زمین

سلام مادر

سلام دریا

سلام هستی

سلام ای باعث وجودم

می بینی که:

دستم چو خار

بردامنت ملتمس است

می دانم که دامنت رانمی کشی

وبه نرمی

 نگاهی بمن می کنی

 گرچه خارم تو ای غنچه ی بطحا

مادرم هستی وباتو مرا می شناسند

 ای مهرازلی وآفتاب لم یزلی

دلم ابریست

ورعد آسمان درونم

سکوت کرانه راشکسته است

و باران

 بغض ترانه را شسته است

گریه کردم برای خودم

به غایت چشم باران بهاری

گریه کردم برای ندیدنت

به وسعت آینه ها...

 مادر

تورا به جان آینه ها قسم

که تنهایم نگذاری

ودیگررهایم نکنی...

میدانم که

بد پسری بوده ام

به روایت  آب و گل 

می دانم که

خوب مادری هستی

به روایت عشق و دل/...

حرف آخر آسمان

شهادت معصومانه ومظلومانه اش  به سان افول خورشید در شهر مدینه  و در روز سوم جمادی الثانی سال یازدهم هجری رخ داد.

و ناگاه غم وتاثرهمه ی اهل اسلام را فرا گرفت

به توصیه ی موکد ایشان پیکر مطهرش درشبانگاه ونهان وتوسط همسرش امام علی (ع) غسل وکفن  وتجهیزشد

وهمانطور مخفیانه وغریبانه   در بقیع بی نشان  مدفون گردید.

 

 ازآسمان آمدی

همچون ستاره

 سرو است قامت تو

  ای نورماه پاره

نسیم دستهای مهربانت

چون دشت خرم دربهار ...

 تومامی وما خانواده

توآفتابی ما هم  ستاره.

درباغ  تاریخ  شه داغ هایی است

داغ فراغ یاس

داغ  گل طاها وخدیجه

ای نوگل باغ پیامبر

ای کوثر ونام تو اطهر

داند جهان مرا

یک مام کافی است

جود و وجودت

 عشقی که وافی است

انسان سراید

مامم طهورا ست.

هم عرش داند که

مامم نیزحورا ست.

ای آفتاب جلوه های مادرانه

ای مادر شعروغزلها وترانه

ای غنچه ی باغ کرامتهای بینش

ای نورقایم  بر جهان آفرینش

هرگزنمی میرد یاد تودرقلب ابرار

عشق است نامت بر دل های هشیار    .

 حمیدرضا ابراهیم زاده

مازندران . بابلسر

نهم بهمن 1396

تقدیم به : حضرت مادر صاحب کوثر  زهرای اطهر (س)

 

*تمامی حقوق مربوط به این اثر درانحصارمولف محفوظ می باشد

  • حمیدرضا ابراهیم زاده

روز فرخنده ی مادر

شنبه, ۲۶ بهمن ۱۳۹۸، ۰۱:۱۷ ق.ظ
 

روز فــرخـــنده‌ی مـــــادر

نتیجه تصویری برای روزمادر

 

ولادت بانوی سبز حضور، خاتون بهشت عقبی و دنیا حضرت فاطمه‌ی زهرا(س) مبارک باد.

بااینکه فرزندانش حضور و طعم شیرین مادر را زود هنگام از دست دادند، اما ارادتمندان و فرزندان معنویش به یُمن  برکت وجود نازنینش روز ولادتش را روز مادر نام نهادند. تا خاطر عزیزش را شاد کنند.

مادر نماد مجسم  مهر و شفقت و عشق و ایثار و تبسم است.

نعمت وجود و حضورش در دنیا برای هرصاحب نعمتی دُرّ گرانبهاست. و برای کسانیکه از نعمت وجودش بی‌بهره‌اند یک دنیا آرزو ست.

شاید این پندار در ذهن بسیاری از مردم باشد؛ هر زنی که فرزندی زائیده باشد مادر است.

اما به پندار من همه زنان و دخترانی که عواطف مادرانه و مهر و عشق به تربیت و پرورش نسل دارند مادرند.

مادرانی که شاید هرگز ازدواج نکرده باشند و مادرانی که شاید هرگز فرزندی نداشته باشند. 

ای آنهائی که توان داشتن فرزند  را ندارید و این روزها غمگینید.!

بدانید همه‌ی ما پرورش یافتگان مکتب عشق و وفا و ادب، فرزندان شمائیم. همه‌ی کودکانی که شما مهر خود را برایشان مصروف می دارید فرزندان شما هستند.

شاید این روزها کمی بر شما ایجاد ملال کند. اما واقعییت اینست که  وجود نازنین شما مانند کسانی که مادرانشان را از دست دادند و یا از نعمت حضورشان بی‌بهره‌اند، برای مهر و محبت و جاودانگی می‌تپد.

شما را به نوع دوستی و تکریم کرامت انسانی و عشق ورزی به روح تربیت و اعتلای مقام مادرانه  فرا می‌خوانم. در هر سن و لباس و قامت و شغلی که هستید. برای تربیت و پرورش نسل نو از هیچ تلاشی فرو گذار نباشید.

نیازی نیست معلم و نویسنده و شاعر باشید. نیازی نیست عمه و خاله باشید. نیازی نیست مدیر و کارمند جایی باشید نیازی نیست به بهزیستی  تعلق خاطر داشته باشید نیازی نیست که ....

فقط کافیست عواطف مادرانه‌ی خویش را بروز دهید. با کوشش در هر لباس و اخلاص در هر ایده‌ای ، شما مادران موفق جامعه‌ی ما هستید.

و خود می‌دانید مادر بودن امتیازی معنویست نه مادی. و همه‌ی کسانیکه مادران مادی محسوب شده‌اند هرگز مادر صدایشان  نزدند. و از نعمت محبت فرزندانی که در رحم خویش پروراندند محرومند.

مادران فرزند کُش، و فرزندان مادر کُش، واژه‌ای غریب نیست که نشنیده باشید.

و اینک شما مادران معنوی با مادران عزیزی که فرزند در دامان پاک خویش پرورانده‌اند دارای مسئولیت یکسان بر جامعه هستید.

و دوستانی که این روزها از برکت حضور مادرانتان محروم مانده‌اید. و هنوز پدر و خاله دارید. و یا در آغوش و دامن همسران پدر رشد کرده‌اید. در حق آنها نیکی کنید. و پدر را بخاطر اینکه بهترین دوست ایام خوشی و ناخوشی مادران‌تان بوده‌اند حضورشان را مغتنم شمارید.وخاله هایتان را عزیز بدارید.

و همسر پدر(نامادری) را محترم بدارید. که آنها هم سمت مادری بر ما دارند. بزرگواری در این است که نامادری‌هایمان تکریم کنیم. و بدانیم که حضورش از حکمتهای خداست و فلسفه‌ای مکتوم و ارزشمند ی او را نیز مادر نامید. 

شاید بدترین و تلخ‌ترین و گزنده‌ترین واژه برای او شنیدن کلمه‌ی نامادری باشد. اما دلش به این خوش است که نایش همراه مادر است.

مادران عزیز روزتان مبارک. عمرتان دراز، سلامتیتان پاینده. سعادت تان جاودانه باد.

می‌دانیم بهترین  هدیه‌ای که می‌توان به شما داد، تبسم  ناشی از موفقیت و سلامتی ماست. اما بهترین پاسخی که در ازای ابراز وفا داریمان از شما متوقعیم شنیدن دعای طلب خیر و عاقبت به خیری و سعادت برای ماست.

به جبران همه‌ی آرامش‌هایی که ازشما مادران سلب کردیم از خداوند برایتان آرامش و سلامتی و شادابی می‌طلبیم.

 زنـــــده بـــاد مــادر.

حمید رضا ابراهیم زاده.

7/2/1391

 

کلیه حقوق برای مولف محفوظ است.

 

  • حمیدرضا ابراهیم زاده

روز مهرورزی ومحبت

جمعه, ۲۵ بهمن ۱۳۹۸، ۱۲:۳۰ ق.ظ

    روزمهــرورزی و مـحبت و عشـق بر شما بـا بـرکـت و فـرخـنده بـاد.

 

 جشن جهانی  دلدادگان را همه ساله در روز 14 فوریه مقارن با  26 بهمن ماه برگزار می‌کنند.شاید بنظر بسیاری از بزرگواران پی‌جوئی موضوع علت والنتاین چندان موقرانه ننمایاند.

اما واقعیَت این است که عشق افراد نسبت به هم در خرسندی و پویایی و تحرک انسانها برای خیزش به طرف آرمان‌های بلندشان بسیارموثر است.

 

عشق تنها نیرویی است که انسان را ملزم به آزادگی و تحول و مقاومت می‌کند .

 

و بقول حضرت مولانا:

علت عاشق زعلت ها جداست   عشق اصطرلاب اسرار خداست .

 

 

 

پدیده‌ی محبّت و دوست داشتن نیازمند به ملایمت و بردباری بیشتری برای در توازن قرار گرفتن اوست. و این مهندسی عشق است که انسانها را به تحوّل و تدبّر و تکامل سوق می‌دهد.

 

 

 

والی الله المصیر

 

نکته:

 

با توجه به اینکه روز جهانی عشق یا ((ولنتاین)) 26 بهمن و به فاصله 4 روز، سپندارمذگان ،روز مهرورزی و روز عشق ایرانیان 29بهمن می باشد.

 

           

 

به خاطر حفظ همدلی عشاق و مهروزان ایران و جهان و ایجاد فرصت کافی برای دید  و بازدید و ابراز مهر ومحبت واحساس، این 4 روز را (ایام اربعه عشاق) پیشنهاد می‌کنم.

 لااقل فرصت بیشتری برای ابراز مهر وعلاقه و صمیمیت و آشتی‌ها وجود دارد.


                                     

 

 

            

 عاشقان روزتان مبارک باد

 

حمیدرضاابراهیم زاده

 1391/11/25
  • حمیدرضا ابراهیم زاده

برای ما دعا کنید

سه شنبه, ۱۵ بهمن ۱۳۹۸، ۰۸:۲۴ ب.ظ

سلام بر همراهان همیشگی ام

 نازنینان و بزرگواران خواسته ای از همه ی شما بزرگواران دارم 

و می دانم که هوایم را دارید!

خواهش می کنم ، لطفا از سویدای دل تان  برای ما دعا کنید!

 

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------

خدایا کمکم کن و پناهم بده.!

کسی را ندارم که حمایتم کند.!

خدایا  من کوچکتر از آنم؛

 آرزویی را  بگویم که بزرگی و شرافتت بدان قدرت اجابت و اشراف  نداشته باشد!

خدایا  بر من ببخش آنچه را که هدیه ام دادی و هبه ام کردی

اللهم ایاک نعبد و ایاک نستعین

قد تری ما انا فیه ففرج عنی یا کریم.

خدایا دعا کردن و خواستن بلد نیستم.

می دانم با همه ی نابلدی ام مرا رو سیاهم نمی کنی.

الهی بحق خودت و آنانی را که دوستشان داری؛

تندرستی و آبرومندی و شادکامی را نصیب من  و دلخوشی هایم  بگردان آمین.

اللهم صل علی محمد و آل محمد. و عجل فرجهم

  • حمیدرضا ابراهیم زاده

من ستاره...سال دارم

دوشنبه, ۱۴ بهمن ۱۳۹۸، ۰۱:۰۰ ب.ظ

 

 

                               من ستاره ...  ساله‌ام   

هنگام آن انفجاربزرگ ، لحظات آفرینش

ما کجا بودیم؟!

 شاید ما در عالم ذره هنگام عقد قرارداد ارواح با خدا شاهد همه‌ی فعالیتهای پروردگار بودیم.

یعنی 5میلیاردسال  پیش یا200میلیاردسال نوری قبل از پیدایش عقل در ذرات آدم.

صبح روزی که خداوند خورشید را چراغکی برای آسمان‌مان ساخت و بیفروخت.

صدای انفجار مهیبی به کائنات گوش بخشود و با نورآن صاعقه‌ی بزرگ برای کائنات چشم گذاشت.

آنگاه زمین را در روز ششم بر پا داشت و آسمان را بر افراشت و ترازو گذاشت.  

من و تو و ما و شما از دور و از نزدیک ذرّات معلق در همه‌ی فضای کهکشانها بودیم. و با برخورد عاشقانه‌ی آن همه ستاره و غبار شدنشان زمین  بدنیا آمد.

و ما همان ذرات ستارگانیم که از انفجار بزرگ به زمین نشستیم.

لحظات انفجاربزرگ را بیاد بیاور!the big bang    

آری من نیز بخشی ازهمان ستاره‌های عاشقم. ذره‌ای از ذرات همان ستاره‌هایم که آن روز در فضای لایتناهی با هم عاشقی میکردند و من  حاصل این عشق رومانتیک هستم.  حتی من هم بدور یک ذره و الکترون عاشقی می کردم.

و من آمدم.

چه کسی می گوید که با انفجاری بزرگ همه نابود می‌شویم؟

نه !

ما باانقلاب ها وانفجارها جاودانه و بالنده می شویم و از ذرّات ما ذره‌ی بهترین خلایق و زیباترین آفریده‌ها شکل می‌پذیرد.

و قرنها بعد همچو اینک من  شهابی بی‌نشانه‌ ام از آن سوی انفجار بزرگ.

 من آمده ام تا در سرنوشت تک تک شماها تاثیر بگذارم.

                     مریوان – دهکده ی اورامان تخت 1374/6/2

 

سالهای بعد دوست بسیارعزیزی تولدم را تبریک گفت، و من دوباره قریحه‌ی شاعریم گل کرد. با این توضیح که من در روز سوم فوریه‌ی 1976  با سر و باعجله  و زودتر از موعد مقرر و دور از انتظار به دنیا آمدم چون سرعت صوت از سرعت نور کمتر است اول دیده شدم و بعد شروع به درخواست مطالباتم کردم. آنقدر ونگ زدم تا برایم اسم گذاشتند و از صمیم دل به مطالباتم پاسخ گفتند..... به ایشان عرض کردم:

چه تبریکی، چه سودایی چه  کشکی، چه ...؟!.

از دوازده میلیون اسپرم که اگر همه‌ی اینها من می شدم، می شدیم جمعیت استان بزرگ  تهران و حومه. و پایتخت پر بود از من و قل‌ها و جفتهای شاعر پیشه ام. اما من شدم نماینده‌ی این دوازده میلیون خوش شانسی که بجایم نیامدند و هول هولکی و با اجبار و در انتخابات اتحادیه‌ی همزادان، وارد گود شدم و بقول فرانسویان شدم «وم پایر  vampire». لابد خدا هم ذوق کرد که با قلابش منو از ته این عالم ذر و ذره بیرون کشید و این شد که من شدم درد سر برای خودش و خودم و شما. ای کاش آن روز ازل ازم تعهد می گرفت که شعر نبافم. و.....نکنم . جای همه آدمها از آن روز به بعد عوض شد من شدم شما و شما شدید من. [ زیرا هر کدام  از ما بوجود آمدگان، طی فرایند و شرایطی پدرها و مادرهایی هدیه گرفتیم و سرنوشت ازلی و ابدی تقریبا یکسانی داریم ] 

پس تولد خودت مبارک... 

حمید رضا ابراهیم زاده  - 1390/11/14 

  ۱-طرح نام این متن باالهام ازنام فیلم« من ترانه 15 سال دارم  -  ازجناب صدرعاملی » بود.          

  کلیه حقوق برای مؤلف محفوظ است.

 

 

  • حمیدرضا ابراهیم زاده

ما همه از یک کرباسیم

دوشنبه, ۱۴ بهمن ۱۳۹۸، ۰۳:۱۰ ق.ظ

 

 

 

 

تبریک ولادت هرکس شاید خوشایند ترین  واژه ی زندگی اش باشد.

واژه ای به ابعاد دوست داشتن

واژه ای درمقیاس به یاد ماندن

واژه ای مقدس وناب به توان بودن وحس وجود.

اما

هرنشاطی دربطن ورحم خود بذری ازغم ورفتن دارد.

نشاط ولادت نیز در خود بذری دارد بنام افسوس دارد

وفریاد می زند که  عمرت به سرعت باد می رود. فرصت هایت درحال اضمحلال است...

به یاددارم کودکی ام را که همه ی خانواده همچون اعضای یک لباس به هم دوخته بودیم.

لباسی به نام  خانواده  که برای هرفرد هویت می آورد و لباس وهویتی که خانواده را در خود مستتر می کند و اعضا را می پوشاند.

هن لباس لکم  وانتم لباس لهن... (سوره بقره -187)

همه اعضای خانواده لباس هم هستیم. وباید ساتر هم باشیم...

 گویا  گذر ایام باابزار مرگ ونسیان و بیماری های دنیایی ومعنایی  کرباس وکسای ماراازهم می درد...

 و باز آنچه می ماند تنهایی ماست که می سراید:


والعصر
ان الانسان لفی خسر....

 

آدمیان همه از یک خانه وخانواده اند

ازخانه ی زمین وازخانواده ی آدم

تولد  ونشاط ومرگ ودرد همه آدم ها برای دیگران شادی آور وغم بار است.

تولد من تولد شماست

و غم و درد شما غم و درد من خواهد بود.

ما آدمیان  به یاد داشته باشیم که فرصت اندکی برای  حضور در کنار هم داریم.

قدر شناس نعمت وجود هم باشیم و کرامت خانه  وخانواده را پاس بداریم

 

حمیدرضاابراهیم زاده

14 بهمن1394

 

 

* تمامی حقوق مربوط به این اثر در انحصار مولف محفوظ است

  • حمیدرضا ابراهیم زاده

حس وحال یک هوس

دوشنبه, ۷ بهمن ۱۳۹۸، ۰۹:۵۱ ق.ظ

 

می نگارم از سیاهی های حس یک هوس

می نگاری از زمختی های سرد یک قفس

می نگارم از فسون ترسهای یک بهار

می نگاری ازسپیدی های عشقت یک نفس

می نگارم از تمام  واژه های یک کتاب

می نگاری از نبود جمله ی یا داد رس

می نگارم از خیالات نگاه مست خود

می نگاری از خیال چون نداری هیچ کس

می نگارم از نوای نای نی در  نینوا

می نگاری دردلت بانگ جرس

می نگارم ازپرپروانه های دشت نی

می  نگاری از دل آزاری های بال یک مگس

 می نگارم نام خود درذیل نامت با سلام

می نگاری در نگاهت از سکوت وهیچ بس

 

 

حمیدرضاابراهیم زاده

29مرداد1394

-

*تمامی حقوق مربوط به این اثردرانحصار شاعر می باشد

  • حمیدرضا ابراهیم زاده

سحر رسیده از ره

يكشنبه, ۲۹ دی ۱۳۹۸، ۰۸:۰۴ ب.ظ

 

سحر

سحر  رسیده از ره

که خبر بگیرد از من

ولی من سال هاست که غرق شده ام

به دریایی که یارای یافتنم نیست .

انگار قرنهاست که

کالبد و روحم

به دریا ودیعه داده شده است...

اکنون!

چو غواصی

غور کنان

یافتی مرا

اما

چه سود؟

دریا

مرا کشته پس می دهد به تو !

یا دم مسیحایی داری که می خواهی زنده ام کنی

یا فقط کشته ی مرا برای گریستن می خواهی؟!

سحر ! رسیدی از راه

و همچنان مشتاق!  

جسته ای جثه ی مرواریدی مرا

در قعر دریای غربت

که خسته تن و شکسته بال

به کوچی مجبور...

گمانم

یادت هست پیمان مان!

قول تو و قرار من

پای من و فرار تو؟!

از لحظه ی شکستن سرم

تا غرق شدنم...

به این می اندیشیدم

که فقط تو نجات پیدا کنی ...

حالا که بر فراز مناره ی مسجد شهر

نظاره کنی

خواهی دید

فانوس دریایی برایت چشمک می زند!

و از محرابش

ناقوس خاطرات

و بانگ جرس حاجات می آید...

آری تو زنده ای !

و گذر می کنی

 از کوچه ی تنهایی من.

بگشای مرا

در دل محراب صبا

و بخوان

آیه های مرا باچشم هایت...

 

حمیدرضا ابراهیم زاده - بابلسر

29 دی1398

  • حمیدرضا ابراهیم زاده

سرباز دوست داشتنی وطنم سردار سلیمانی

دوشنبه, ۱۶ دی ۱۳۹۸، ۱۱:۵۶ ق.ظ

به بهانه ی شهادت سربازافتخارآفرین وطنم سردار حاج قاسم سلیمانی عزیز

 

 

 

بسم رب الشهدا ء والصدیقین

مِّنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلًا ﴿الأحزاب: ٢٣﴾

شهادت پر افتخارسردار سرافراز وطن، سرباز غیور اسلام و ایران حاج قاسم سلیمانی پیش ازآنکه مصیبتی برای مردم ایران و خانواده ی عزیز وهمه ی دوستدارانش در سراسر جهان باشد یکی ازموهبات وهدایای پروردگار و آرزوی دیرین آن عزیز سفرکرده است.

سلام و آمرزش و سرور وخشنودی خداوند به روان پاک ومطهر ایشان وهمرزمانش باد!

ازخداوند برای آن شهید "عزیز و تاریخ ساز"، علو درجات وبرای بازماندگان وهمه ی دوستدارانش شکیبایی و سلامتی  و توفیق روز افزون آرزومندم

یکی ازدوست داشتنی ترین سربازانی که نام و آوازه اش جهانی شد ؛ "حاج قاسم سلیمانی "عزیز است که در دوران حیات خویش نیز از محبوب دلها بوده اند

"شهدای ترور مظلوم ترین و تاثیرگزار ترین شهدایی هستند " که ناجونمردانه و به ستم برای حذف کالبدیشان برنامه های مدون  وددمنشانه پی ریزی شده است. وتا جائی که ذهن بیدار تاریخ به یاد می آورد عوامل جنایت را یارای رویارویی با این بزرگواران نبوده است. و با حذف فیزیکی آنان  شعله ی وجود "شهدای ترور" درخشان تر ازپیش می درخشد.

خوشبختانه در این رفتار ، چهره پلید جنایتکاران این جنایت تروریستی ازنقاب بیرون زد و رسوا وبی حیثیت شد.

والبته ضایعه ی از دست دادن دوست داشتنی ترین هموطن عزیزمان پایان حیات آنان نبوده و بلکه با شهادت این عزیزان انگیزه ی پایداری وحرکت برای ملت ما ،توانمند تر وشورانگیز ترخواهد بود.

اللهم اشغل الظالمین بالظالمین.

حمیدرضا ابراهیم زاده

13 دی ماه 1398

  • حمیدرضا ابراهیم زاده

وقف زیستن جاودانه

يكشنبه, ۱۲ آبان ۱۳۹۸، ۱۰:۵۰ ق.ظ

هو الواقف علی الضمائر.

 

وقف نشاط جاودانه

 بی‌تردید یکی از بارزترین عوامل شکوفائی فرهنگ و تمدن اسلامی تجلی روح تعاون، ایثار، و نیکوکاری و نیکواندیشی، درغالب سنت حسنه‌ی وقف است.

حمایت واقفان از دانشمندان بخاطر ارزش دانش در ایجاد مراکز بزرگ علمی، ساخت بیمارستانها برای رفاه حال عمومی ملتها، تاسیس مساجد، حمام ها، ومدارس، ومؤسسات علمی و آموزشی نشانه‌ی اهمییت وقف و نیاز جامعه به وقف و آثار و خیرات متنابه وقف و موقوفات است.

این اندیشه سبز و پویایی که پژوهشگران، مؤمنین، بیماران و نیازمندان بتوانند در سایه سار حمایت نیکوکاران پاک ضمیربه رفاه و بالندگی برسند، عمیقا هدفمند و با مهندسی ذات اقدس ربوبی  در جریان است. بنابراین اندیشه‌ی نیکوی وقف دارای پیشینه‌ی بسیار مترقی و متمدن الهی و انسانی است. نوعدوستی و دگرخواهی و خیرخواهی و علاقه به ماندگاری و حیات جاودانه از انگیزه‌های بارز و اساسی واقفان نیک سیرت است. نیاز مردم هر زمان به مراکز علمی و بهداشتی و اماکن مذهبی همواره روح بلند دور اندیشان روشن ضمیر را برای احیا و ایجاد رفاه و امنیت حال عموم، ترغیب مینماید. از سوی دیگر میل به جاودانگی و حیات همواره در نهاد آدمی می‌درخشد.  انسان با توجه به حقیقت انکار ناپذیر مرگ و مواجهه با اضمحلال و نابودی در تلاش است تا به جاودانگی برسد. از این سوی افشا و گسترش نام نیکو برای آدمی در دوران حیات بسیار لذت بخش است. و در هنگامه مرگ نیز احساس ماندگاری را در او القا می کند و خورشید زیبای حیاتش با نام نکو همواره تا ایام حضور آثار خیراتش بر پهن دشت عزت و افتخار می‌خروشد.

همچنین مطابق آیات و روایات، حسنات شوینده‌ی نافعی برای اضمحلال سیئات است.

«ان الحسنات یذهبن السیئات»1 مؤمن همیشه می‌کوشد تا خطاهایش را با مطهرات نیکو کاری بپوشاند. و وقف یکی از بزرگترین مصادیق نیک اندیشی و کردار نیک است. که البته خاص امت اسلام نیست بلکه در سایر ادیان هم این امر به روشهای دیگر جریان دارد. با این توصیف وقف مصداق بارز صدقه‌ی جاریه و خدمت به همنوعان است.

برای گسترش این سنت و میراث ماندگار بدیهی است که ما نیازمند تبیین و ترویج صحیح و آسان  و فرهنگ سازی سازمان یافته در این حوزه خواهیم بود. و راه توسعه فرهنگی و سیاسی و اقتصادی و محور پیشبرد مهندسی فرهنگی و سیاسی و اقتصادی در درجه اول آموزش و پرورش است. و در قدم‌های بعدی صدا و سیما و آموزش عالی و بویژه همت عالی مهندسان فرهنگی اعم از نویسندگان، شاعران، نخبگان و فرهیختگان و هنرمندان برومند و متعهد و متخصص را می طلبد. که با طرح و برنامه‌های مدون به رسالت خویش دراین راستا جامه‌ی عمل بپوشانند. انتظار میرود که رویکرد سازمان اوقاف و امور خیریه به تشویق نسل نو جهت آموزش عملی و تبلیغات و اطلاع رسانی  به روزتر باشد. برای گام اول وقف کتاب و کتابخانه در مدارس و محلات و مساجد توسط خردسالان را به عنوان یک نهضت بدوی در کشور اشاعه دهند و در گامهای بعدی با نیازسنجی، مخاطب را به اهداف بزرگ سوق دهند.  از خداوند توفیق همگان را برای خدمتگذاری به انسان و کرامت انسانی و اسلام و مسلمین، میطلبم.

         د.حمیدرضاابراهیم زاده 

      بابلسر 5/10/1390

 

1- سوره مبارکه ی هود آیه 115

 

 

در جهان اسلام نقش چشمگیر وقف در توسعه فرهنگ و تمدن اسلامی ارزنده و پویا است. تاسیس دانشگاهها و مدارس و بیمارستانها و مراکز بهداشت و درمان و مساجد و بقاع مبارکه، همگی نشانگر توجه شایسته‌ی مردم هر عصربه حوزه‌ی رفاه و فرهنگ و تمدن اسلامی است. گستره ی نیازمندی های مردم درعرصه‌های رفاهی اقتصادی و اجتماعی و مذهبی و فرهنگی و... و توجه ویژه‌ی واقفین به نیازمندی‌های زمان و مقتضیات آن باعث تحولات چشمگیری در تمدن اسلامی گردیده است. آثار و برکاتی که تا قرنها  به کام مردم دوران حلاوت بخشیده است و اکنون فهرست‌وار از هر عصر و مکانی برخی از موهبات وقف را معرفی میکنم.

این نکته ضروری است که وقف در دو حوزه‌ی خدمات انسانی و اموال و اقلام و املاک بیشتر مورد توجه بوده و یکی از دلایل پویایی آن نیز همان نیاز جامعه به موقوفات  می‌باشد.

الف: در حوزه‌ی خدمات واقف  سلامتی و حیات و جسم خود را برای رفع حوائج مشروع مردم در جهت رضای ذات اقدس ربوبی میکند. بدین صورت که واقف با خداوند عهد میکند و یا صیغه نذر و وقف را جاری میکند که همواره تا زنده است بدنش و روحش در خدمت خداومردم باشد 2. مثلا عهدی  که مادر مریم سلام الله باخدا بست تا مریم در خدمت معبد باشد و یا خدمات خدام حرمین شریف و یا خدمت رایگان پزشکان و اساتید و... که در طول سال و ماه و هفته بخشی از خدماتشان را وقف عام میکنند. که نمود بسار بالایی در سطح کلان دارد.

2-سوره آل عمران:35

ب: در حوزه‌ی وقف اموال و املاک و اماکن که فاقد تعیین مدت معین و ظرف زمانی است. بیشترین خدمات را متوجه عزت و رفاه عام کرده است. بطور مثال می‌توان به تاسیس بیمارستانها و تجهیزات مدرن پزشکی، و دانشگاهها و مدارس و پژوهشگاهها و تجهیزات معتنا به آن، و حمامها و مساجد و بقاع متبرکه و...اشاره کرد کهدر هرعصری منشاء رفاه حال کافه‌ی مردم بوده است. و امروزه بسیاری از موقوفات عواید ممتاز و چشمگیری در حواشی خود دارند که سهم عمده‌ای از تولید ملی بدوش آن است. مثلا: موقوفات وابسته به حرم رضوی و کشتزارها و کارخانجات و انتشارات و بیمارستان و دانشگاه و مدارس و بسیاری از املاک و مستقلاتی که به برکت حرم رضوی سهم بسزایی را در گسترش رفاه حال مردم داشته است. و همچنین  بر این بنیان گسترش حوزه دانش در منطقه، با ایجاد دانشگاهها و گسترش و رونق در حوزه‌ی ایرانگردی و جهانگردی. و در سایر حوزه‌های پزشکی و صنعتی و... در معماری و مهندسی فرهنگی و اقتصادی  و سیاسی و عمرانی آن خطه تأثیر گذار بوده است.

البته در سایر بقاع ومساجد بزرگ و کوچک نیز همینطور بوده است چه مسجد جمکران با همه توسعه خود چه حرم حضرت معصومه(س) و حرم شاه چراغ در شیراز و حرم عبد العظیم حسنی در تهران و بسیاری از مساجد مشهور در ایران و خارج از ایران همچون مدینه و عتبات عالیات برای خود اموال و املاک و مستقلات مولد و زاینده دارند و چه اینکه در روستای کوچکی مانند دهکده‌ی سادات محله  از توابع بابلسر مسجد فاطمه الزهرا(س) که در دهه هشتاد بعنوان وقف چند کشتزار به آن اضافه شد تا مسجد بتواند ازهزینه‌های جاری فائق آید. و سابق بر این حمام عمومی روستا که اکنون با تغییر کاربری زیر نظر واقفین در خدمت مسجد  بهره برداری میشود. و یا امامزاده سید احمد همین روستا نیز همینطور. قطعا در مناطق بزرگ شهری تاسیساتی چون نانوایی و مغازه و خودرو و مستغلات دیگر ضمیمه‌ی یک موقوفه ابتدایی شده‌اند که حجم زیادی از بار اقتصادی آن اماکن را بر دوش گرفته و یا در خدمت رفاه عمومی بکار گرفته شده است. در استان مازندران با توجه به گستردگی بقاع متبرکه و اهمییت فرهنگی این اماکن مقدسه املاک و مستغلات فراوانی به این موقوفات بدوی ضمیمه شده که با گذشت زمان خدمات ارزنده‌ای به مردم منطقه ارائه داده است. اما برخی از موقوفات خود بخود و بدون الحاق به بقاع و مساجد دارای ارزش و اعتبار بسزایی هستند. منجمله مجموعه‌ی موقوفات مرحوم نوشیروانی در شهرستان بابل اعم از مدارس، هنرستان و دانشگاه ومراکز خدمات درمانی وپارک و...که در خدمت دانش پژوهان ومردم استان و کشور بوده و مرتبه بزرگی را بلحاظ علمی در سطح بین المللی و کشور داراست. بیمارستانها و مراکز درمانی و پارک و مزارع و... که همگی باعث رضایتمندی حال عموم مردم منطقه می باشند. ودر شهر بابلسر واقف بزرگوار جناب آقای صالحی  زمینهای مرغوبی را به اورژانس و مدارس و کتابخانه و دارالقران تبدیل نمود که باعث تحولات بسیاری در رونق علمی و فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی این شهر شده است. البته در هر روستا و شهری زمین  غالب مدارس وقفی است و غالب حمامهای وقفی و غالب همه مساجد از ناحیه‌ی مردم وقف شده‌اند و بسیاری از مراکز درمانی نیز از سوی خیرین بزرگوار وقف گردیده که بعضا از تمکن مالی چندانی نیز برخوردار نبودند. بنابر این اعتقاد مردم به امر وقف باعث شده است تا سطح فرهنگی و اقتصادی  مردم منطقه  با تاسیس مراکز علمی و درمانی و اماکن مذهبی غنا یابد. 

با اندکی تامل میتوان گفت وقف پاسخگوترین عنصر پویایی است که در هر مکان و زمانی به نیازهای مردم همان زمان و مکان لبیک گفته است. و قطعا تداوم این سنت نیکو باعث آبادانی بیشتر و عزت روز افزونتر امت واحده خواهد بود و این اصل بزرگ نیز ضرورت دارد که با نیاز سنجی صحیح در شناخت نیازهای مردم هر منطقه و معرفی این نیازها توسط مسئولین به خیرین گامهای بلندتری برای رفاه فرهنگی و اجتماعی و... برداشته خواهد شد.

برخی از مهمترین عوامل توسعه فرهنگ و تمدن اسلامی در جهان از رهگذر وقف از آغاز:

  1)مسجد الحرام وهمه حواشی

   2) مسجد النبی وهمه حواشی

   3)فدک در مدینه

   4)عتبات عالیات وحرمین شریفین در عراق وحوزه ی نجف

   5)دانشگاه مسلمین قرطبه اسپانیا ومدرسه گرانادا

    6)بیت الحکمه وپژوهشگاه خوارزمی در بغداد

    7) جامع الازهر مدرسه منصوری ومدارس نظامیه

    8) مجتمع آموزشی ربع رشیدی تبریز ومدارس تبریز

    9)رصد خانه ی مراغه وفعالیتهای خواجه نصیر و.

  10)حوزه ی علمیه قم  وحرم حضرت معصومه ومدارس و پژوهشگاهها

    11)مدارس اصفهان و فارس ویزد

    12)حرم رضوی حوزهی مشهد .مدارس خراسان

کتابخانه ها:

1)دارالعلم شاپور در بغداد

2)کتابخانه ری

3)دارالحکمه بغداد

4)خزانه مغربی درمیافارقین

5)کتابخانه ی فیروز آباد

6) کتابخانه حلب

7)کتابخانه ساوه

8)کتابخانه مالکیه در مکه

9)کتابخانه همدانی درهمدان

10)  دارالعده در فجیج

بیمارستانهای آغازین

1)اولین بیمارستان وقفی درصدر اسلام خیمه یزنی بنام رفیده در جنگ خندق  7

2)بیمارستان جندی شاپور

3)مدارس موقوفه پزشکی بخارا

4)ابوعلی سینا وکتاب قانون وبیمارستانش

5) الحاوی زکریای رازی

6)بیمارستان ری

7)بیمارستان اصفهان- شیراز- نیشابور- زرنج- مرو- ربع رشیدی تبریز- همدان

8)داروخانه ودرمانگاه یزد

9)دانشگاه پزشکی آندلس

10)بیمارستان گرانادا

11)بیمارستان عتیق- اسفل- المنصوری یادارالشفاءقلاوون در مصر

12)بیمارستان الرشید بدر غلام معتضد- معزالدوله بن بویه-عضدی واسط- فارقی- موصل

13)بیمارستانهای مکه و مدینه

14)بیمارستانهای شام: ولیدبن عبدالملک-نوری یا عتیق حلب- مدرسه دخواریه دمشق- ب

15)بیمارستان بیت المقدس- عکا- غزه- قیمری- حسن الاکراد

16)بیمارستان غیساریه- سیواس درآناتولی

17)بیمارستانهای مغرب وتونس وابویوسف مراکش

و بسیاری از بیمارستانها و دانشگاهها و حمامها و تکایا و سقاخانه‌هایی که در خدمت فرهنگ و معنویت و رفاه مسلمانان و حتی غیر مسلمانان بوده است که نتوانسته‌ام در این وقت و بضاعت اندک در مورد هر یک و کارآمدی‌هایشان سخن بمیان بیاورم.و امیدوارم این سنت حسنه در بین نسل جدید همچنان با تکیه بر نیازهای زمان پر رونق تر از پیش پایدار بماند. که البته این امر با اطلاع رسانی و ترویج صحیح فرهنگ وقف توسط مروجین و مهندسان فرهنگی کشور میسر است. 

در پایان از بذل توجه مدیران محترم برای فراخوانی جدیدترین نظرات تعیین کننده در روند ترقی وقف سپاسگذارم. و از حوصله اعضای بزرگوار و فرهیخته هیأت علمی این کنگره ارزشمند نیز قدردانی میکنم و از ذات باریتعالی خدمت خالصانه برای همه خدام دین و دانش و سلامتیشان را آرزومندم.

حمیدرضاابراهیم زاده    

         بابلسر11/10/1390

 ---------------------------------------------------

 

منابع:

            1)قران کریم

            2)فصلنامه وقف میراث جاویدان  ش 17-18

            3)ابن خلدون. مقدمه ، ترجمه پروین گنابادی  ص894

           4)ویل دورانت تاریخ تمدن عصرایمان بخش اول

           5)محمدعلی ضمیری تاریخ آموزش و پرورش ایران واسلام ص133-138

           6)دکترعبدالحسین زرین کوب کارنامه اسلام-صص279-287

           7)  عیسی بک- تاریخ بیمارستانها دراسلام ترجمه کسائی ص23

 

 --------------------------------------------------

 

آثار فرهنگی و اجتماعی  وقف

با رویکرد نقش وقف در فرآیند توسعه فرهنگ و تمدن اسلامی

به سفارش کنگره وقف حیات جاویدان            

         

 

 

 

 

 

 

 

 

  • حمیدرضا ابراهیم زاده